امروز از دریچه تاریخ: مرگ “ژان دالامْبِر” نابغه ریاضی فرانسوی

حساب انتگرال
حساب انتگرال

چه بسیارند افرادی که پا در این دنیا می گذارند و بدون هیچ کار ارزنده و ماندگاری رخت بسته و به دیار باقی می شتابند. اما  در این بین کم نیستند مردان و زنان  نام آوری که با خلق شاهکاری یا اختراع و کشفی و یا فعالیت های علمی ارزنده ای نامشان را در تاریخ ماندگار کردند. یکی از این نامداران ژان لورن دالامبر بود.

۳۲ سال پیش در چنین روزی یعنی ۲۹ اکتبر سال۱۹۸۳ ژان لورن دالامبر چشم از دنیا فرو بست.

ژان لورن دالامبر
ژان لورن دالامبر

ژان لورن دلامبر، ریاضیدان معروف فرانسوی بود که در ۱۵ نوامبر ۱۷۱۷ در پاریش به دنیا آمد. پدرش یک نظامی بود و در موقع تولد وی در ماموریت به سر می برد و مادرش او را که تازه قدم در این دنیا نهاده بود بر روی پله های کلیسایی در پاریس رها کرد. پدرش در هنگام مراجعه و با آگاه شدن از موضوع به دنبال او گشت و پس از یافتنش، نگهداری وی را به یک خانواده شیشه فروش سپرد و خود بر تعلیم وتربیت او نظارت داشت، اما مادر ژان هرگز وی را به عنوان فرزندش نپذیرفت و او بزرگ و بزرگ تر شد.

در سن ۹ سالگی پدرش را از دست داد، اما پدر او آنقدر برایش سرمایه گذاشته بود که بدون دغدغه به زندگی خود ادامه دهد. سپس او راهی کالج دکواتره‌ناسیون شد و در این کالج به تحصیل در رشته ریاضی پرداخت. او علاقه داشت درباره ی فرضیات و نظریه های خود با دیگران بحث کند و کم نبود زمانهایی که کار به مجادله می کشید و با پرخاشگری او توام می شد.

دالامبر در ۲۲ سالگی با اتشار مقاله ای درباره ی حساب انتگرال، شهرت پیدا کرد و توانست خود را به دنیای علم بشناساند. او سال ها بعد قضیه ی معروف خود را ارائه کرد؛ قضیه ای که به خود او یعنی دالامبر معروف است.

ژان لورن دالامبر
ژان لورن دالامبر

ژان اهل مسافرت نبود و بیشتر عمر خود را به کار در فرهنگستان علوم پاریس گذراند.

دالامبر یکی از تهیه کنندگان دایرهالمعارف بزرگ دیدِرو، یعنی دیگر دانشمند هم‏وطن خود بود و بعدها  تا جایی شهرت پیدا کرد که ملکه روسیه و پادشاه پروس با او دوست شدند و به این دوستی بالیدند.
سرانجام ژان دالامبر  در ۲۹ اکتبر ۱۷۸۳م در سن ۶۶ سالگی در پاریس چشم از دنیا فرو بست.