آیا میدانستید که استفاده روزانه از گوشیهای هوشمند به طور میانگین از 3 ساعت فراتر رفته است؟ این آمار در کنار استفاده از سایر نمایشگرها، مجموع زمان خیره شدن به صفحه را برای بسیاری از بزرگسالان به بیش از 6 ساعت در روز میرساند. این تمرکز مداوم روی فاصله نزدیک، باعث شده تا خستگی چشم دیجیتال، خشکی چشم، تاری دید و سردرد به بخشی جدانشدنی از زندگی مدرن تبدیل شوند. با توجه به اینکه نمایشگرها به ابزاری اجتنابناپذیر در زندگی ما بدل شدهاند، علاقه به فناوریهایی که نه تنها علائم را تسکین میدهند، بلکه چشمها را برای مقابله بهتر با این عادتهای دیجیتال تمرین میدهند، روز به روز در حال افزایش است.
معرفی عینک Eyeary و فناوری نوآورانه آن برای مقابله با خستگی چشم دیجیتال
شرکت «ایدنلاکس» (Edenlux) مستقر در کره جنوبی، در حال آمادهسازی برای عرضه یک دستگاه تمرین دهنده بینایی سبک و عینکی شکل به نام «آیری» (Eyeary) در بازار ایالات متحده در اواخر سال جاری میلادی (پاییز یا زمستان 1405) است. برخلاف نرمافزارهای تمرین چشم یا فیلترهای نور آبی، آیری مستقیماً روی عضله مژگانی (Ciliary Muscle) کار میکند؛ عضلهای حلقوی و کلیدی در چشم که مسئول کنترل فوکوس و تغییر شکل عدسی است.
استفاده طولانی مدت از نمایشگرها این عضله را برای ساعتها در حالت انقباض قفل میکند، درست مانند وزنهبرداری که یک وزنه سنگین را برای مدتی طولانی بالای سر خود نگه داشته باشد. این انقباض مداوم عامل اصلی ایجاد خستگی چشم دیجیتال است. دستگاه آیری با استفاده از 144 نقطه کانونی، چشمها را به طور مکرر و کنترل شده وادار به تغییر فوکوس میکند. این فرآیند به عضله مژگانی آموزش میدهد تا به طور طبیعیتری منقبض و رها شود و از این طریق، توانایی خود را برای تطبیق با فواصل مختلف بازیابد.
آیا این فناوری واقعاً جدید است؟
ابزارهای تمرین چشم مفهوم جدیدی نیستند. با این حال، اکثر راهحلهای موجود یا دستگاههای بالینی گران قیمت هستند، یا اپلیکیشنهای تمرینی ساده و یا هدستهای بزرگ و دستوپاگیر. وجه تمایز اصلی آیری در ترکیب سه ویژگی کلیدی است:
- تمرین بینایی مبتنی بر سختافزار: برخلاف اپلیکیشنها، این دستگاه به طور فیزیکی چشم را تمرین میدهد.
- شخصیسازی با هوش مصنوعی: دستگاه با تحلیل دادههای کاربر، برنامههای تمرینی متناسب با نیاز او را ارائه میدهد.
- قابلیت استفاده روزمره: طراحی سبک و عینکی شکل آن، امکان استفاده راحت در هر مکانی را فراهم میکند.
در حال حاضر، تعداد کمی از دستگاههای مصرفی در بازار وجود دارند که چنین سطح دقیقی از تمرین فوکوس را خارج از محیطهای بالینی ارائه دهند.
نگاهی به فناوریهای فعلی برای کاهش خستگی چشم دیجیتال
- عینکهای فیلتر کننده نور آبی و ضد تابش: محبوبترین محصولات موجود در بازار، عینکهایی هستند که نور آبی مضر نمایشگرها را فیلتر کرده و از تابش خیره کننده جلوگیری میکنند. اگرچه این عینکها به طور گسترده استفاده میشوند، شواهد علمی در مورد تأثیر قطعی آنها بر کاهش خستگی چشم دیجیتال همچنان ضد و نقیض است. برخی مطالعات جدیدتر نشان میدهند که تأثیر اصلی این عینکها بیشتر روانی است و کاهش نور آبی به تنهایی نمیتواند انقباض عضلات چشم را برطرف کند.
- ابزارهای تمرین ساده چشم: محصولاتی مانند «عینکهای سوزنی» و ابزارهای دستی دیگر، با هدف تشویق حرکت چشم و تغییر فوکوس طراحی شدهاند. این ابزارها فاقد دقت، سنسور و نرمافزار هستند و نتایج آنها به شدت به استمرار و نحوه استفاده کاربر بستگی دارد.
- راهحلهای بالینی و تحقیقاتی: سیستمهای پیشرفتهتری برای تمرین بینایی عمدتاً در کلینیکها یا محیطهای تحقیقاتی یافت میشوند. این سیستمها شامل ابزارهای بینایی درمانی مبتنی بر واقعیت مجازی (VR) و لنزهای با قابلیت تنظیم فوکوس هستند. با این حال، این راهحلها معمولاً گران، حجیم و برای استفاده تحت نظارت متخصص طراحی شدهاند و برای مصرف کننده عادی مناسب نیستند.
خلأ بازار در حوزه تمرین فعال بینایی
به طور کلی، اکثر راهحلهای فعلی برای مقابله با خستگی چشم دیجیتال، «منفعل» و متمرکز بر کاهش علائم هستند. آنها به جای حل ریشهای مشکل، یعنی تقویت عضله چشم، تنها به دنبال کاهش ناراحتیهای ناشی از آن هستند. دستگاههای پوشیدنی و قابل استفاده برای عموم که به طور «فعال» و با استفاده از داده و هوش مصنوعی، عضلات مسئول فوکوس چشم را تمرین دهند، هنوز در بازار کمیاب هستند و این بخش، فضایی بکر برای نوآوری قلمداد میشود.
تأثیر بالقوه بر آینده سلامت چشم و مبارزه با خستگی چشم دیجیتال
اگر دستگاهی مانند آیری در مقیاس وسیع مؤثر واقع شود، میتواند پارادایم مراقبت از چشم را از «درمان» به «پیشگیری و بازیابی روزانه» تغییر دهد، به خصوص برای افرادی که ساعات طولانی با نمایشگرها کار میکنند. این فناوری، آیندهای را نوید میدهد که در آن، سلامت بینایی نیز مانند ردیابی تناسب اندام، به بخشی از فناوریهای مصرفی تبدیل میشود. این روند میتواند بر نحوه طراحی گوشیهای هوشمند، دستگاههای پوشیدنی و نمایشگرها در آینده تأثیر بگذارد تا از عملکرد بلندمدت چشم محافظت کنند. ورود چنین محصولاتی به بازار نشان میدهد که دیگر نباید خستگی چشم دیجیتال را به عنوان یک عارضه جانبی اجتنابناپذیر زندگی مدرن پذیرفت، بلکه میتوان به طور فعال برای بهبود و تقویت سلامت چشمان خود اقدام کرد.
