طبق جدیدترین اخبار و گزارشهای منتشر شده در منابع صنعت سختافزار، شرکت اینتل تصمیم گرفته است عرضه سوکت جدید LGA1954 و نسل بعدی پردازندههای دسکتاپ خود موسوم به سری Core Ultra 400 یا همان خانواده “Nova Lake-S” را در سال جاری لغو کند. این تأخیر تنها محدود به اینتل نیست و گزارشها حاکی از آن است که معماری مورد انتظار Zen 6 از شرکت ایامدی (AMD) نیز با تعویق در عرضه مواجه شده است. این تغییرات گسترده در نقشه راه دو غول دنیای پردازنده، نشان دهنده چالشهای جدی در زنجیره تأمین و بازارهای جهانی است.
تأخیر در عرضه و بحران “زمستان محصول”
پردازندههای نسل بعدی Nova Lake-S که قرار بود با ویژگیهای پیشرفتهای نظیر 52 هسته پردازشی و حافظه کش بهبودیافته bLLC معرفی شوند، طبق گزارشهای جدید تا نمایشگاه CES سال 2027 به تعویق افتادهاند. این پردازندههای با عملکرد بالا نیازمند مادربردهای جدید با سوکت LGA1954 و حافظههای رم DDR5 هستند. این ترکیب سختافزاری نویدبخش افزایش چشمگیر در تعداد هستهها و توان مصرفی برای رقابت در بازار پردازندههای دسکتاپ است.
در ابتدا انتظار میرفت که اینتل این خانواده از محصولات را در سال جاری میلادی معرفی کند، اما بر اساس افشاگریهای اخیر توسط یکی از منابع معتبر در شبکه اجتماعی ویبو (Weibo) به نام “Golden Pig Upgrade”، رونمایی از این محصولات به ابتدای سال 2027 موکول شده است. این افشاگر در پست خود اشاره کرده که هم اینتل و هم رقبای آن در حال رقابت برای رساندن محصولات خود به نمایشگاه CES 2027 هستند.
اصطلاح “زمستان محصول” که اخیراً در محافل تکنولوژی شنیده میشود، به معنای عدم عرضه محصولات بزرگ و کلیدی در سال جاری است. دلیل اصلی این اتفاق، چالشهای شدیدی است که در بازار حافظههای DRAM به وجود آمده است. این چالشها باعث شده تا اینتل و AMD عرضههای خود را به عقب بیندازند.
بررسی مفهوم DRAM و بحران بازار حافظه
حافظه DRAM یا (Dynamic Random Access Memory) نوعی حافظه دسترسی تصادفی است که برای ذخیرهسازی دادههایی که پردازنده به طور فعال از آنها استفاده میکند، به کار میرود. در حال حاضر، بازار DRAM با نوسانات شدید قیمت و کمبود تأمین مواجه است. بخشی از این بحران به دلیل تخصیص ظرفیت تولید کارخانهها به حافظههای HBM برای پردازشگرهای هوش مصنوعی است که سودآوری بالاتری برای تولیدکنندگان دارند. از آنجایی که پلتفرم Nova Lake-S به طور انحصاری از حافظههای DDR5 پشتیبانی میکند و قیمت این حافظهها در بازار فعلی از کنترل خارج شده است، تأخیر در عرضه این پلتفرم یک تصمیم استراتژیک برای عبور از این طوفان اقتصادی به نظر میرسد.
معماری Nova Lake-S و رقابت با AMD
سری Core Ultra 400 اینتل، بزرگترین عرضه سال برای این شرکت محسوب میشد؛ چرا که هدف آن بازگرداندن اینتل به جایگاه رقابتی برتر در برابر پردازندههای بسیار موفق Ryzen شرکت AMD بود. شایعات حاکی از آن است که اینتل در این سری، رقیبی برای پردازندههای محبوب X3D ایامدی معرفی خواهد کرد که به تکنولوژی کش اختصاصی اینتل با نام “bLLC” مجهز است.
تکنولوژی bLLC یا اگر بخواهیم کاملتر بگوییم Big Last Level Cache)، به گونهای طراحی شده که حجم عظیمی از حافظه کش را در دسترس هستههای پردازشی قرار دهد تا تاخیر در دسترسی به دادهها کاهش یابد. این دقیقاً مشابه استراتژی AMD در استفاده از 3D V-Cache است که باعث عملکرد فوقالعاده در بازیهای ویدیویی میشود. پردازندههای Nova Lake-S دارای طراحی تایل دوگانه (Dual-tile) خواهند بود و به عنوان محصولاتی بسیار پرمصرف با توان بیش از 800 وات شناخته میشوند.
سوکت LGA1954 و نیاز به زیرساخت جدید
معرفی Nova Lake-S به معنای خداحافظی با سوکتهای قبلی و معرفی سوکت کاملاً جدید LGA1954 است. این سوکت نیازمند مادربردها و چیپستهای جدیدی است که به طور پیشفرض فقط از رمهای DDR5 پشتیبانی میکنند. این در حالی است که پلتفرمهای فعلی مانند LGA1851 یا مدلهای قدیمیتر، گاهی از هر دو نوع رم DDR4 و DDR5 پشتیبانی میکردند. با توجه به قیمتهای بالای فعلی در بازار رم، الزام به استفاده از DDR5 یک چالش بزرگ برای خریداران است و تأخیر اینتل میتواند فرصتی برای ثبات قیمتها در آینده باشد.
این تأخیر به این معناست که رویداد کامپیوتکس 2026 که چند ماه دیگر در تایپه برگزار میشود، احتمالاً برای علاقهمندان به سختافزار دسکتاپ خسته کننده خواهد بود، زیرا خبری از معرفی محصولات بزرگ در آنجا نخواهد بود. تمامی معرفیهای اصلی برای ژانویه 2027 و نمایشگاه CES نگه داشته شدهاند تا صنعت از بحران فعلی عبور کند.
توان مصرفی و چالشهای حرارتی
در حال حاضر، پرچمدار نسل فعلی اینتل یعنی Core Ultra 9 285K در حالت لود کامل و اورکلاک، بیش از 400 وات برق مصرف میکند. اما گزارشهای مربوط به Nova Lake-S که از دو دای پردازشی (Compute Die) استفاده میکند، اعدادی فراتر از 700 وات را نشان میدهند. مصرف 700 وات برای یک پردازنده که در رده HEDT (مانند Xeon یا Threadripper) قرار ندارد و یک محصول جریان اصلی به شمار میرود، عددی خیره کننده و تا حدی نگران کننده است.
اصطلاح HEDT به High-End Desktop اشاره دارد؛ پردازندههایی که برای ایستگاههای کاری حرفهای، تدوین ویدیوهای سنگین و محاسبات علمی طراحی شدهاند. اما اینتل قصد دارد قدرت یک پردازنده HEDT را در قالب یک محصول معمولی دسکتاپ به بازار عرضه کند. این پردازندهها دارای هستههای بیشتر، مخازن کش بزرگتر (bLLC) و توان طراحی حرارتی (TDP) بسیار بالاتر خواهند بود.
سوال اصلی اینجاست که کاربران چگونه باید این غول 700 واتی را خنک کنند؟ خنکسازی چنین پردازندهای با ایرکولینگ یا همان خنک کنندههای بادی عملاً غیرممکن است. حتی پردازندههای قدرتمند فعلی مانند Ryzen 7 7800X3D یا 9800X3D برای پایداری حرارتی نیاز به تجهیزات عجیب و غریب ندارند، اما برای Nova Lake-S، کاربران قطعاً به سیستمهای خنک کننده مایع بسیار پیشرفته و رادیاتورهای بزرگ نیاز خواهند داشت تا از ایجاد گلوگاه حرارتی (افت عملکرد به واسطه افزایش دما) جلوگیری کنند.
جزئیات فنی و تعداد هستهها در نسل Core Ultra 400
انتظار میرود اینتل در مادربردهای جدید سری 900 خود از حافظههای فوق سریع +DDR5-10000 پشتیبانی کند. بر اساس اطلاعات لو رفته، 7 مدل مختلف از سری Core Ultra 400 در راه است. پرچمدار این خانواده یعنی Core Ultra 9 دارای 52 هسته خواهد بود که ترکیبی از 16 هسته قدرتمند (P-Cores)، 32 هسته کممصرف (E-Cores) و 4 هسته بسیار کممصرف (LP-E Cores) است.
برای درک بهتر این جهش، کافی است آن را با Core Ultra 9 285K (خانواده Arrow Lake) مقایسه کنیم که دارای 8 هسته P و 16 هسته E (در مجموع 24 هسته) است. این یعنی در نسل Nova Lake-S شاهد افزایش 2.16 برابری در تعداد کل هستهها و دو برابر شدن هستههای P و E هستیم.
همچنین لازم به ذکر است که هستههای LP-E هستههایی هستند که برای وظایف بسیار سبک پسزمینه طراحی شدهاند تا مصرف انرژی در حالت بیکاری به حداقل برسد. این هستهها اولین بار در معماری لپتاپی Meteor Lake معرفی شدند و حالا به دنیای دسکتاپ راه یافتهاند.
دستهبندی مدلهای مختلف Nova Lake-S
اطلاعات فاش شده مشخصات مدلهای مختلف را به شرح زیر نشان میدهد:
- Core Ultra 9: دارای 52 هسته (16 هسته P به همراه 32 هسته E و 4 هسته LP-E) با توان طراحی حرارتی 150 وات در حالت پایه.
- Core Ultra 7: این مدل حتی از پرچمدار فعلی (285K) قویتر است و دارای 28 هسته (14 هسته P به همراه 24 هسته E و 4 هسته LP-E) با توان 150 وات است.
- Core Ultra 5: در این رده نیز شاهد بهبودهای چشمگیری هستیم. مدلهای این سری با ترکیبی از 8 هسته P و 16 یا 12 هسته E به همراه 4 هسته LP-E و توان 125 وات عرضه میشوند. کوچکترین عضو این سری نیز 6 هسته P و 8 هسته E خواهد داشت.
- Core Ultra 3: حتی در پایینردهترین مدلها، اینتل از 4 هسته P و 8 یا 4 هسته E به همراه هستههای LP-E استفاده کرده است که با توان 65 وات فعالیت میکنند.
تحلیل نهایی
تأخیر در عرضه Nova Lake-S و Zen 6 نشان دهنده تغییر در اولویتهای تولید و فشارهای اقتصادی بر تولیدکنندگان نیمههادی است. در حالی که سال 2026 ممکن است سال آرامی در بازار سختافزار باشد، سال 2027 با ورود پردازندههای 52 هستهای و سوکتهای جدید، انقلابی در توان محاسباتی دسکتاپ ایجاد خواهد کرد. با این حال، چالش مصرف انرژی 700 واتی و نیاز به زیرساختهای گران قیمت DDR5، از چالشهای اصلی کاربران در آن زمان خواهد بود.
