شرکت لنوو، بزرگترین تولید کننده رایانههای شخصی در جهان، به طور رسمی اعلام کرده است که از اوایل مارس 2026 (اواخر اسفند 1404)، قیمت مجموعهای از محصولات منتخب خود شامل رایانههای شخصی (PC)، تبلتها و دستگاههای موبایل را افزایش خواهد داد. این تصمیم که طیف وسیعی از سبد محصولات «گروه دستگاههای هوشمند» این شرکت را در بر میگیرد، ناشی از یک بحران جدی در زنجیره تأمین جهانی است: کمبود شدید حافظههای DRAM و NAND که مستقیماً تحت تأثیر تقاضای سرسامآور برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی (AI) قرار دارد.
علت اصلی بحران: هوش مصنوعی و بلعیده شدن منابع حافظه
دلیل اصلی این افزایش قیمتها، تغییر استراتژیک در خطوط تولید غولهای نیمههادی جهان مانند سامسونگ، اسکی هاینیکس و میکرون است. این شرکتها برای پاسخگویی به تقاضای شدید انویدیا، مایکروسافت و گوگل برای تراشههای هوش مصنوعی، ظرفیت تولید خود را از حافظههای معمولی (DRAM و NAND) به سمت حافظههای با پهنای باند بالا (HBM) سوق دادهاند.
- DRAM (حافظه دسترسی تصادفی پویا): نوعی حافظه موقت است که برای اجرای برنامهها و پردازشهای جاری در سیستم استفاده میشود.
- NAND (حافظه فلش): تکنولوژی اصلی مورد استفاده در حافظههای SSD و ذخیرهسازی موبایل است که برخلاف DRAM، دادهها را بدون نیاز به برق حفظ میکند.
- HBM (حافظه با پهنای باند بالا): یک اصطلاح تخصصی برای نسل جدید حافظههاست که با انباشتن عمودی تراشهها، سرعت انتقال داده بسیار بالایی فراهم میکند و برای پردازشهای سنگین AI در دیتاسنترها حیاتی است. طبق گزارشهای اخیر، تولید یک ویفر HBM حدود سه برابر بیشتر از رمهای معمولی ظرفیت کارخانه را اشغال میکند، که این امر باعث کاهش عرضه رم برای بازار مصرف کننده و در نتیجه افزایش قیمتها تا 75 درصد تنها در یک ماه شده است.
جزئیات سیاست جدید لنوو و ضربالاجل خرید
وید مکفارلند، مدیر فروش لنوو در آمریکای شمالی، در نامهای به شرکای تجاری خود هشدار داده است که “دامنه و تأثیر این تغییرات متفاوت خواهد بود و جزئیات دقیق مستقیماً اعلام خواهد شد.” رایان مککردی، رئیس بخش آمریکای شمالی لنوو نیز تأکید کرده است که شرکت “چارهای جز تنظیم قیمتها ندارد” و باید در واکنش به بحران جهانی حافظه، به اصلاح ساختار قیمتی خود ادامه دهد.
نکته حیاتی برای خریداران و شرکای تجاری این است که لنوو از آنها خواسته سفارشهای خود را حداکثر تا 25 فوریه 2026 نهایی کنند. طبق بیانیه این شرکت، سفارشهایی که پس از این تاریخ ثبت شوند یا سفارشهایی که تا 31 مارس 2026 از انبار خارج نشوند، مشمول قیمتگذاری جدید خواهند شد. این یعنی حتی اگر کالایی را در فوریه با قیمت فعلی رزرو کرده باشید، در صورت تأخیر در ارسال به دلیل محدودیت موجودی، باید مبلغ بیشتری پرداخت کنید.
تلاطم در بازار و وضعیت رقبا
ماههای ابتدایی سال 2026 برای بازار فناوریهای مصرفی بسیار متلاطم بوده است. علاوه بر لنوو، شرکتهای دیگری مانند دل (Dell)، اچپیئی (HPE) و سیسکو نیز هشدارهای مشابهی صادر کردهاند. برخی گزارشها حاکی از آن است که قیمت برخی سرورها و سیستمهای ردهبالا ممکن است تا 15 الی 30 درصد افزایش یابد. این پدیده که در محافل خبری با نام «RAMageddon» (آرماگدون رم) شناخته میشود، نه تنها لنوو بلکه کل اکوسیستم سختافزار را تحت فشار قرار داده است.
مدیرعامل شرکت فایسون (Phison)، یکی از بزرگترین سازندگان کنترلر SSD، هشدار داده است که کمبود NAND در نیمه دوم سال 2026 میتواند باعث ورشکستگی شرکتهای کوچکتر تجهیزات الکترونیکی شود، چرا که غولهای فناوری تمام موجودی بازار را برای بخش هوش مصنوعی پیشخرید کردهاند. در این میان، لنوو تلاش کرده است با شفافیت و اطلاعرسانی زودهنگام، از شوک ناگهانی به مشتریان جلوگیری کند، اما واقعیت بازار نشان میدهد که تضمینی برای ثبات قیمتها حتی برای 24 ساعت وجود ندارد!
نتیجهگیری و چشمانداز آینده
بحران فعلی حاکی از یک تغییر ساختار در دنیای تکنولوژی است؛ جایی که هوش مصنوعی دیگر فقط یک نرمافزار نیست، بلکه به عنوان یک مفهوم سختافزاری عمل میکند که قیمت گجتهای روزمره ما را بالا میبرد. با توجه به اینکه کارخانههای جدید تولید حافظه چندین سال تا بهرهبرداری فاصله دارند، پیشبینی میشود این فشار قیمتی تا اواخر سال 2027 یا حتی 2028 ادامه یابد. برای کاربران ایرانی هم این اخبار به معنای ضرورت تصمیمگیری سریعتر برای خرید پیش از اعمال موج جدید گرانی در بازارهای جهانی است.
