امروز، کمیسیون اروپا (EC) به طور رسمی اعلام کرد که در بررسی‌های مقدماتی خود به این نتیجه رسیده است که شرکت متا با پیاده‌سازی «طراحی‌های اعتیادآور» در پلتفرم‌های اینستاگرام و فیسبوک، قوانین خدمات دیجیتال اتحادیه اروپا (DSA) را نقض کرده است. این نهاد نظارتی تأکید دارد که شیوه‌های طراحی این دو شبکه اجتماعی به گونه‌ای است که تعمداً موجب تحریک رفتارهای وسواسی در کاربران می‌شود و سلامت آن‌ها را به خطر می‌اندازد.

اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، تمرکز اصلی تحقیقات این کمیسیون بر روی ویژگی‌های خاصی مانند «اسکرول نامحدود»، «پخش خودکار ویدیوها»، «اعلان‌های مداوم» و همچنین سیستم‌های «توصیه‌گر بسیار شخصی‌سازی‌شده» قرار دارد. یافته‌های اولیه کمیسیون اروپا به وضوح نشان می‌دهد که متا در ارزیابی و مدیریت ریسک‌های ناشی از این طراحی‌های اعتیادآور کوتاهی کرده و نتوانسته است اقدامات کافی برای محافظت از سلامت جسمی و روانی کاربران، به ویژه در مورد کودکان، نوجوانان و افراد بزرگسال آسیب‌پذیر انجام دهد.

در بیانیه مطبوعاتی رسمی کمیسیون اروپا به صراحت ذکر شده است که بهره‌گیری از قابلیت‌هایی همچون سیستم‌های توصیه‌گر بسیار شخصی‌سازی‌شده، پخش خودکار محتوا و قابلیت پیمایش بی‌پایان (اسکرول نامحدود)، همگی دست به دست هم می‌دهند تا میل شدید و مهارنشدنی کاربران را برای ادامه دادن به گشت‌ و گذار در پلتفرم تحریک کنند. این فرآیند در واقع مغز انسان را به وضعیت «خلبان خودکار» تغییر می‌دهد که نتیجه‌ای جز ایجاد عادات ناسالم، وابستگی‌های رفتاری و استفاده‌های وسواسی و افراطی از این شبکه‌های اجتماعی به همراه ندارد.

علاوه بر این، کمیسیون اروپا ادعا می‌کند که شرکت متا با نادیده گرفتن شواهد و اطلاعات موجود، نسبت به مدت زمانی که کودکان و نوجوانان در ساعات شبانه در پلتفرم‌های اینستاگرام یا فیسبوک سپری می‌کنند، کاملاً بی‌توجه بوده است. همچنین، این نهاد نظارتی تأکید دارد که متا بدون در نظر گرفتن پیامدها، اقدام به بهینه‌سازی قالب‌های مختلف محتوایی خود، از جمله «ریلز» و «استوری» کرده است؛ اقدامی که مستقیماً منجر به افزایش استفاده‌های بیش از حد، غیرکنترل‌شده و رفتارهای اعتیادآور کاربران در بهره‌گیری از این سرویس‌ها می‌شود.

اینستاگرام و فیسبوک

کمیسیون اروپا معتقد است که ابزارهای مدیریت زمان در اینستاگرام و فیسبوک، حتی آن‌هایی که به صورت پیش‌فرض برای نوجوانان فعال می‌شوند، به سادگی قابل نادیده گرفتن یا دور زدن هستند و عملاً هیچ تأثیر معنادار و مؤثری در کاهش یا کنترل میزان استفاده کاربران از این سرویس‌ها ندارند. این نهاد همچنین تأکید می‌کند که قابلیت‌های کنترل والدین که متا ارائه داده است، تنها در صورتی کارایی خواهند داشت که والدین و سرپرستان از «دانش فنی کافی» برخوردار باشند؛ این مسئله عملاً باعث می‌شود تا کارآمدی این اقدامات در مقابله با ریسک‌های ناشی از طراحی‌های اعتیادآور این پلتفرم‌ها به شدت زیر سؤال برود.

طبق یافته‌های کمیسیون، «مرکز ایمنی متا» که شامل توصیه‌ها و پیوندهایی به منابع سلامت روان است، به هیچ وجه نمی‌تواند ریسک‌های ناشی از طراحی اعتیادآور فیسبوک و اینستاگرام را به اندازه کافی کاهش دهد. به همین دلیل، کمیسیون اروپا معتقد است که متا موظف است تغییرات ساختاری در طراحی هر دو پلتفرم اینستاگرام و فیسبوک ایجاد کند. این تغییرات باید شامل غیرفعال کردن پیش‌فرض ویژگی‌های کلیدی اعتیادآور مانند «پخش خودکار» و «اسکرول نامحدود»، پیاده‌سازی سازوکارهای مؤثر برای «وقفه‌های زمانی بین استفاده‌ها» و همچنین بازنگری و اصلاح سیستم‌های توصیه‌گر باشد تا این سیستم‌ها به جای تمرکز صرف بر افزایش تعامل و سرگرمی، رویکردی سالم‌تر در پیش بگیرند.

در حال حاضر، متا از حق قانونی خود برای دفاع از اقداماتش برخوردار است. با این حال، اگر پس از طی شدن این مراحل حقوقی، دیدگاه‌های کمیسیون اروپا همچنان تأیید شود، این نهاد می‌تواند حکم «عدم انطباق» صادر کند. صدور چنین حکمی می‌تواند منجر به جریمه‌های سنگینی شود که متناسب با ماهیت، شدت، میزان تکرار و مدت زمان تخلف تعیین می‌گردد و سقف آن می‌تواند تا 6 درصد از کل گردش مالی سالانه متا در سراسر جهان باشد.