دانشگاه کالیفرنیا، سندیگو، صحنه ثبت یک دستاورد مهم در دنیای پزشکی بود؛ جایی که برای نخستین بار یک ربات انساننما در انجام یک عمل جراحی مشارکت کرد. هوش مصنوعی مدتهاست حوزههای مختلف، از برنامهنویسی گرفته تا پشتیبانی مشتریان، را متحول کرده و اکنون نیز در حال ایجاد تحول اساسی در شیوه کار اتاقهای عمل است. برای نخستین بار در تاریخ پزشکی، یک ربات انساننما در خارج کردن کیسه صفرا از بدن یک بیمار زنده به جراح کمک کرد. این عمل بخشی از مجموعهای از آزمایشهای پزشکی بود که پژوهشگران این مرکز در کالیفرنیا آن را برنامهریزی و اجرا کردند.
این آزمایشها در اوایل ژوئیه 2026 در آزمایشگاه رباتیک و کنترل پیشرفته (ARCLab) دانشگاه کالیفرنیا، سندیگو، انجام شد. متخصصان در مجموع هفت عمل پزشکی با سطوح مختلف دشواری، از معاینات معمول گرفته تا جراحیهای حساس، انجام دادند. نتایج این آزمایشها نشان داد که رباتهای انساننما میتوانند با فراهم کردن دقت بالا در کنترل از راه دور، به پزشکان در انجام جراحیها کمک کنند.
تیم مهندسی در این پروژه از ربات انساننمای Unitree G1 استفاده کرد. این ربات به طور کامل توسط انسان کنترل میشد و با کمک فناوری ردیابی حرکت، پدالهای پایی ویژه و سامانههای ردیابی نوری فعالیت میکرد. این مجموعه به ربات امکان داد تا حرکات هر دو دست خود را به طور همزمان و هماهنگ انجام دهند. Unitree G1 وظایف بسیار ظریفی را بر عهده گرفت؛ برای مثال، با یک بازوی رباتیک بافت را ثابت نگه داشت و همزمان با بازوی دیگر برش ایجاد کرد؛ روشی که عملکرد یک جراح انسان را با دقت بازسازی میکند.
پژوهشگران این مطالعه تأکید کردند که این سامانه رباتیک به صورت خودکار عمل نمیکند و تمام حرکات ریز و دقیق به صورت لحظهای توسط جراح کنترل میشود. بنابراین، این ربات انساننما در تستهای انجام شده، تنها نقش یک بازوی پیشرفته و فناورانه را برای پزشک ایفا میکرد و هیچ تصمیم مستقلی در طول عمل جراحی نمیگرفت.
این نمایش موفق، گامی مهم در مسیر استفاده گستردهتر از دستیاران رباتیک در حوزه مراقبتهای بهداشتی به شمار میرود. این فناوری به ویژه در شرایطی اهمیت پیدا میکند که پزشکان نیاز داشته باشند بیماران را از راه دور جراحی کنند یا برشهایی بسیار دقیق با کنترل بیشتر روی ابزارهای جراحی ایجاد کنند.
در حالی که پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، سندیگو، بر توسعه رباتهای انساننما برای کمک به پزشکان تمرکز کردهاند، مراکز تحقیقاتی دیگر نیز مسیرهای متفاوتی را دنبال میکنند. برای نمونه، دانشگاه جانز هاپکینز در حال توسعه سامانههای جراحی کاملاً خودکاری است که شباهتی به انسان ندارند. این موضوع نشان میدهد که در حال حاضر، مسیر واحدی برای توسعه پزشکی رباتیک در آینده وجود ندارد.
با این حال، روش تیم سندیگو یک مزیت مهم دارد؛ آنها از رباتهای انساننمایی استفاده میکنند که برای فعالیت در محیطهایی با ابعاد متناسب با انسان طراحی شدهاند. برخلاف سامانههای پزشکی اختصاصی که به تجهیزات جانبی ویژه یا بازسازی گسترده اتاقهای عمل نیاز دارند، این رباتهای انساننما با تغییرات اندک در اتاقهای عمل فعلی قابل استفاده هستند و همین موضوع بهکارگیری عملی آنها را آسانتر میکند.
با وجود موفقیت این آزمایشهای اولیه، هنوز چندین سال تا استفاده از این فناوری در درمانگاهها و بیمارستانها باقی مانده است. تمام مراحل این پروژه در محیطی آزمایشگاهی و کاملاً کنترل شده انجام شد. استفاده از چنین سامانههایی در بیمارستانهای عادی تنها پس از انجام کارآزماییهای بالینی گسترده، دریافت مجوزهای رسمی از نهادهای نظارتی و پشت سر گذاشتن آزمایشهای جامع ایمنی امکانپذیر خواهد بود. علاوه بر این، پیش از آنکه جراحی با رباتهای انساننما به روشی استاندارد تبدیل شود، نظامهای بهداشتی باید مقررات تازهای برای آموزش کارکنان، تعیین مسئولیتهای حقوقی و پوششهای بیمهای تدوین و تصویب کنند.
اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد