گوشیهای هوشمند، در کنار بسیاری از دیگر وسایل الکترونیکی مصرفی، در طی یکسال گذشته شاهد افزایش قیمت بیسابقهای در بازارهای جهانی بودهاند. شرکتهای بزرگ فناوری در سراسر دنیا مجبور شدهاند برای جبران هزینههای سرسامآور قطعات حیاتی و کلیدی که در ساخت موبایلها، لپتاپها، تبلتها و کنسولهای بازی استفاده میشوند، قیمت محصولات نهایی خود را افزایش دهند.
یکی از دلایل اصلی این وضعیت، رشد تصاعدی و خیره کننده قیمت قطعات حافظه (رم) و فضای ذخیرهسازی، مانند تراشههای DRAM و NAND در ماههای اخیر است که به دلیل کمبود شدید در بازار رخ داده است. این کمبود از آنجا ناشی میشود که تولیدکنندگان بزرگ حافظه، بخش بزرگی از ظرفیت تولید و عرضه تراشههای خود را به سمت تأمین نیازهای صنعت به شدت در حال رشد «هوش مصنوعی» هدایت کردهاند. با این حال، اکنون یک افشاگر مدعی شده است که با ورود دو شرکت بزرگ به بازار برای تخلیه موجودی انبارهای خود، انتظار میرود قیمتها در سال آینده میلادی کاهش یابد.
بحران کمبود حافظه رم و فضای ذخیرهسازی ممکن است تا سه ماهه اول سال 2028 ادامه داشته باشد
در یک پست منتشر شده در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق)، افشاگری به نام «یوگش برار» (Yogesh Brar) با استناد به منابع معتبر در صنعت تکنولوژی، ادعا کرده است که دو شرکت بزرگ چینی تولید کننده تراشه، یعنی شرکت ChangXin Memory (به اختصار CXMT) و شرکت Yangtze Memory (به اختصار YMTC)، در حال حاضر مشغول جمعآوری و انبار کردن حجم عظیمی از تراشههای حافظه DRAM هستند. طبق گزارشهای رسیده، این دو کمپانی قصد دارند تمام ذخایر انباشته شده تراشههای DRAM خود را در سال آینده به طور گسترده در بازار عرضه کنند و بدین ترتیب به تقاضای موجود پاسخ دهند.
چنانچه این گزارشها صحت داشته باشند، افزایش چشمگیر عرضه تراشههای حافظه در بازار میتواند به عنوان پاتکی در برابر کمبودهای فعلی عمل کرده و در نهایت منجر به کاهش شدید قیمت قطعات الکترونیکی شود. هرچند احتمال میرود که قیمتها در طول سال 2027 با کاهش روبرو شوند، اما پیشبینی کارشناسان حاکی از آن است که بحران کمبود کلی رم (DRAM) و حافظههای ذخیرهسازی (NAND) ممکن است تا پایان سه ماهه اول سال 2028 همچنان پابرجا بماند.
به همین دلیل، تولیدکنندگان قطعات احتمالاً کماکان اولویت اصلی خود را بر تأمین نیازهای شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی و مراکز داده بزرگ آنها متمرکز خواهند کرد. با این حال، حتی در صورتی که سال آینده شاهد کاهش هزینههای تولید باشیم، هنوز به طور دقیق مشخص نیست که آیا شرکتهای سازنده موبایل این کاهش هزینه را در قیمت نهایی لحاظ کرده و تخفیفی برای مشتریان قائل خواهند شد یا خیر.
در حال حاضر، قیمت گوشیهای هوشمند به سطوح بیسابقه و بسیار بالایی رسیده است؛ به طوری که گوشیهای اقتصادی، میانرده و پرچمدار، همگی نسبت به دوران پیش از شروع این بحران، با مبالغ بسیار گزافتری فروخته میشوند. برای مثال، برند «ناتینگ» (Nothing) که یک شرکت نسبتاً نوپا در این صنعت محسوب میشود، رسماً اعلام کرده است که به دلیل همین شرایط، امسال هیچ گوشی پرچمداری را به بازار معرفی نخواهد کرد و حتی از برخی بازارهای جهانی خارج میشود!
از سوی دیگر، برند زیرمجموعه ناتینگ یعنی CMF نیز تمام برنامههای خود برای عرضه گوشیهای جدید در سال جاری را به حالت تعلیق درآورده است؛ این شرکت دلیل اصلی این تصمیم را کمبود مداوم رم در بازارهای جهانی عنوان کرده که باعث شده است قیمت تمام شده قطعات به شکلی غیرمنطقی بالا برود.
مؤسسه تحقیقات بازار IDC در جدیدترین گزارش خود به این نکته مهم اشاره کرده است که انتظار میرود میزان محمولههای ارسالی گوشیهای هوشمند در سطح جهان طی سال 2026 با کاهش 12.9 درصدی نسبت به سال قبل مواجه شده و به عدد 1.1 میلیارد دستگاه برسد. بر اساس این آمار، گفته میشود که این میزان، کمترین حجم ارسال سالانه گوشی موبایل در بیش از یک دهه اخیر خواهد بود که نشان دهنده رکودی بیسابقه است. همچنین پیشبینی میشود که فروشندگان و شرکتهای کوچکتر حاضر در بازار، بیشترین آسیب و فشار را از این کاهش سرعت فروش و افت تقاضای پیشبینی شده متحمل شوند و بقای آنها در بازار به شدت به خطر بیفتد.
آیا اکنون زمان مناسبی برای خرید گوشی است؟
با کنار هم قرار دادن تمام شواهد، به نظر میرسد بازار جهانی گوشیهای هوشمند هنوز به ثبات نرسیده است. هرچند برخی گزارشها از احتمال کاهش قیمت تراشههای حافظه در سال 2027 خبر میدهند، اما این موضوع به معنای ارزانتر شدن فوری گوشیهای هوشمند نیست. حتی اگر هزینه تولید کاهش پیدا کند، هیچ تضمینی وجود ندارد که سازندگان این کاهش هزینه را به مصرفکنندگان نهایی منتقل کنند؛ ضمن اینکه قیمت نهایی گوشی در بازار ایران علاوه بر هزینه تولید، تحت تأثیر نرخ ارز، تعرفههای واردات، مالیات و شرایط عرضه و تقاضا نیز قرار دارد.
به همین دلیل، اگر گوشی فعلی شما همچنان نیازهای روزمرهتان را برآورده میکند و صرفاً برای دسترسی به امکانات جدیدتر قصد ارتقای گوشی خود را دارید، منطقیتر است چند ماه صبر کنید تا وضعیت بازار جهانی و داخلی شفافتر شود و تأثیر احتمالی کاهش قیمت قطعات نیز مشخص گردد. اما اگر گوشی فعلی شما دچار خرابی شده، دیگر پاسخگوی نیازهایتان نیست یا خرید آن برای کار و تحصیل ضروری است، به امید کاهش قابل توجه قیمتها خرید را به تعویق نیندازید.
برای کاربران ایرانی، بهترین راهکار این است که خرید را بر اساس نیاز واقعی انجام دهند، نه پیشبینی کاهش قیمت؛ زیرا تجربه سالهای اخیر نشان داده است که حتی در صورت افت قیمت جهانی، این کاهش معمولاً با تأخیر زیاد یا به صورت محدود به بازار ایران میرسد و گاهی نیز به دلیل نوسانات نرخ ارز، اصلاً احساس نمیشود! بنابراین اگر ضرورتی برای تعویض گوشی ندارید، کمی صبر کردن تصمیم معقولی است؛ اما اگر به گوشی جدید نیاز دارید، بهتر است همین حالا و پس از مقایسه قیمت فروشندگان معتبر، خرید خود را انجام دهید تا منتظر کاهش قیمتی نباشید که ممکن است در بازار ایران هرگز به شکل محسوسی رخ ندهد.
اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد