مایکروسافت روز چهارشنبه از یک مدل هوش مصنوعی برای برنامه‌نویسی رونمایی کرد که می‌تواند مستقیماً روی رایانه‌های شخصی اجرا شود. این شرکت همچنین فناوری امنیتی جدیدی معرفی کرد که مانع دسترسی عامل‌های هوش مصنوعی به اطلاعات بدون اجازه کاربر می‌شود. با این اقدامات، مایکروسافت در رقابت با اپل قرار گرفته است؛ شرکتی که تلاش می‌کند قابلیت‌های هوش مصنوعی بیشتری را به دستگاه‌های شخصی خود اضافه کند.

این شرکت نرم‌افزاری در رویدادی در سان‌فرانسیسکو، یک لپ‌تاپ قدرتمند از سری سرفیس با نام «اولترا» (Ultra) را نیز معرفی کرد. این لپ‌تاپ از تراشه‌های RTX Spark شرکت انویدیا بهره می‌برد.

مایکروسافت که دفتر مرکزی آن در ردموند ایالت واشنگتن قرار دارد، می‌خواهد ویندوز را به بستری برای اجرای عامل‌های هوش مصنوعی تبدیل کند. این عامل‌ها می‌توانند کارهایی مانند نوشتن کدهای برنامه‌نویسی و انجام پروژه‌های پیچیده تجاری را روی رایانه‌های رومیزی و لپ‌تاپ‌ها انجام دهند.

مایکروسافت با این اقدام امیدوار است بخشی از کارهایی را که اکنون در مراکز پردازش ابری Azure و با هزینه بالا انجام می‌شوند، به رایانه‌های قدرتمند مجهز به ویندوز در شرکت‌ها و خانه‌ها منتقل کند. این بازار یکی از حوزه‌هایی است که مایکروسافت همچنان در آن جایگاه قدرتمندی دارد و مشتریان هزینه خرید سخت‌افزار را خودشان پرداخت می‌کنند. اپل نیز با عرضه رایانه‌های جدید مک به دنبال استفاده از همین فرصت است.

برای انویدیا هم ورود جدی‌تر به بازار رایانه‌های شخصی مجهز به ویندوز اهمیت زیادی دارد. این کار می‌تواند به این شرکت کمک کند تا وارد یکی از بازارهای بزرگی شود که هنوز به طور عمده در اختیار اینتل و شرکت AMD است.

افزایش امنیت عامل‌های هوش مصنوعی

با افزایش استقلال عامل‌های هوش مصنوعی، خطرهای امنیتی ناشی از فعالیت آن‌ها نیز بیشتر شده است. به همین دلیل، مایکروسافت اعلام کرد ابزاری به نام «محیط‌های اجرای مایکروسافت» (Microsoft Execution Containers) عرضه می‌کند. این ابزار مانع از آن می‌شود که عامل‌های هوش مصنوعی هنگام اجرا روی لپ‌تاپ یا رایانه رومیزی، بدون اجازه به اطلاعات دسترسی پیدا کنند یا کارهای غیرمجاز انجام دهند.

پاوان داوولوری (Pavan Davuluri)، معاون اجرایی مایکروسافت در بخش ویندوز و دستگاه‌های مصرفی، گفت شرکت‌های آنتروپیک، OpenAI و انویدیا نیز از این ابزارها استفاده خواهند کرد.

داوولوری توضیح داد که ابزارهای جدید به بخش‌های فناوری اطلاعات شرکت‌ها اجازه می‌دهند برای فعالیت عامل‌های هوش مصنوعی قوانین مشخصی وضع کنند. سپس سیستم‌عامل ویندوز این قوانین را روی رایانه هر کارمند اجرا خواهد کرد.

ساتیا نادلا (Satya Nadella)، مدیرعامل مایکروسافت هم گفت:

ما باید محیط رایانه‌های شخصی را به امن‌ترین مکان برای اجرای عامل‌های هوش مصنوعی تبدیل می‌کردیم.

کامپیوترهای مجهز به هوش مصنوعی

جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، نیز در این رویداد در کنار نادلا حضور داشت. او گفت فناوری جدید مایکروسافت که به اختصار MXC نامیده می‌شود، «نحوه ساخت و استفاده از عامل‌های هوش مصنوعی را متحول خواهد کرد».

هوانگ افزود:

بدون این فناوری، استفاده از عامل‌های هوش مصنوعی عملاً امکان‌پذیر نیست.

انویدیا تلاش می‌کند از تکرار حمله سایبری به پلتفرم هوش مصنوعی Hugging Face جلوگیری کند. اپل نیز به دنبال افزایش امنیت فرایند اعطای دسترسی کامل به اطلاعات ذخیره شده روی رایانه‌های مک به عامل‌های هوش مصنوعی است.

انتقال هوش مصنوعی به رایانه‌های شخصی

مایکروسافت همچنین از مدل‌های هوش مصنوعی جدیدی رونمایی کرد که پیش از این برای اجرا به فضای ابری نیاز داشتند، اما اکنون می‌توانند مستقیماً روی رایانه‌های رومیزی و لپ‌تاپ‌های قدرتمند مجهز به ویندوز اجرا شوند. یکی از این مدل‌ها، مدل متن‌باز Nemotron شرکت انویدیا است.

داوولوری گفت نسخه‌ای از مدل V4 شرکت چینی DeepSeek نیز می‌تواند روی رایانه‌هایی با دست‌کم 60 گیگابایت حافظه رم اجرا شود. به گفته او، این مدل در برخی کارهای برنامه‌نویسی و استدلال عملکرد بهتری از مدل GPT-5 شرکت OpenAI دارد.

مایکروسافت همین روش را در دستیار هوش مصنوعی خود، Copilot، نیز به کار گرفته است. در این روش، بخشی از کارها در فضای ابری و بخشی دیگر مستقیماً روی لپ‌تاپ کاربر انجام می‌شود.

جیکوب آندرو (Jacob Andreou)، مدیر بخش Copilot مایکروسافت، گفت:

Copilot همچنان برای انجام سخت‌ترین کارها از فضای ابری استفاده خواهد کرد. اما زمانی که هزینه یا حفظ حریم خصوصی اهمیت بیشتری داشته باشد، می‌تواند بخشی از کارها را به مدل‌هایی بسپارد که مستقیماً روی رایانه شما اجرا می‌شوند.

داوولوری همچنین اعلام کرد دستیار شخصی Muse شرکت متا به صورت یک برنامه بومی در دسترس کاربران ویندوز قرار خواهد گرفت و از برخی ابزارهای امنیتی جدید مایکروسافت استفاده خواهد کرد.

او افزود سیستم عامل متن‌باز عامل‌های هوش مصنوعی OpenClaw نیز می‌تواند با این ابزارهای امنیتی کار کند.

کامپیوترهای مجهز به هوش مصنوعی

هزینه بالا؛ مانعی برای گسترش هوش مصنوعی

یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی مایکروسافت و انویدیا، قیمت بالای این دستگاه‌هاست. کمبود تراشه‌های حافظه باعث افزایش هزینه‌ها شده و خرید رایانه‌های قدرتمند را برای بسیاری از کاربران دشوار کرده است.

قیمت پایه لپ‌تاپ جدید Surface Laptop Ultra از 2599 دلار شروع می‌شود. قیمت مدل پیشرفته‌تر آن با پردازنده 20 هسته‌ای، 128 گیگابایت حافظه رم و یک ترابایت فضای ذخیره‌سازی به 5899 دلار می‌رسد.

در مقابل، قیمت مک‌بوک پرو اپل با تراشه گرافیکی 40 هسته‌ای، 128 گیگابایت حافظه رم و دو ترابایت فضای ذخیره‌سازی، 6700 دلار است. البته، این دو دستگاه از نظر مشخصات و قابلیت‌ها به طور کامل قابل مقایسه نیستند.

مدل پایه Surface Laptop Ultra از مک‌بوک پرو پایه اپل که 1999 دلار قیمت دارد، گران‌تر است. با این حال، لپ‌تاپ مایکروسافت 24 گیگابایت حافظه دارد، در حالی که مدل پایه اپل به 16 گیگابایت حافظه مجهز است.

مایکروسافت دو سال پیش، زمانی که ایده اجرای وظایف هوش مصنوعی روی رایانه‌های شخصی را با هدف کاهش هزینه‌ها مطرح کرد، عمدتاً لپ‌تاپ‌هایی با قیمت کمتر از 2000 دلار در بازار وجود داشتند.

اما انویدیا نیز به دلیل افزایش هزینه حافظه، قیمت رایانه مخصوص هوش مصنوعی خود با نام DGX Spark را از زمان عرضه حدود 75 درصد افزایش داده و به 6950 دلار رسانده است.

آنشل ساگ (Anshel Sag)، تحلیلگر شرکت Moor Insights & Strategy، در این باره گفت:

دو سال پیش، نرم‌افزار هنوز آماده نبود، اما سخت‌افزار آماده بود. حالا نرم‌افزار آماده شده، ولی سخت‌افزار آن‌قدر گران است که اجرای هوش مصنوعی به صورت محلی را دشوار می‌کند.

او در ادامه افزود:

در نتیجه، اجرای مستقیم هوش مصنوعی روی رایانه شخصی به قابلیتی تبدیل شده است که فقط افرادی با توان مالی بالا می‌توانند از پس هزینه آن برآیند.