واقعیت این است که از زمان عرضه ایکس باکس 360، این کنسول جایگاه ویژه‌ای در قلب من داشته است؛ زیرا به کمک سرویس ایکس باکس لایو (Xbox Live) توانستم بهترین دوستان گیمرم را پیدا کنم. همچنین همیشه قدردان سرویس گیم پس (Game Pass) هستم؛ سرویسی که به من کمک کرد در شرایطی که توانایی مالی خرید بازی‌های جدید را نداشتم، همچنان با دوستانم بازی کنم و ارتباطم را با آن‌ها حفظ کنم.
هرچند حالا کنسول مورد علاقه‌ام تغییر کرده و از پلی استیشن 5 استفاده می‌کنم، اما هنوز دلم برای بعضی از قابلیت‌های منحصربه‌فرد ایکس باکس تنگ می‌شود. در صدر این قابلیت‌ها، ارزش خرید بالای گیم پس و طراحی دسته ایکس باکس قرار دارند. از طرف دیگر، با توجه به نگرانی‌هایم درباره احتمال حذف درایو دیسک از کنسول‌های آینده سونی، حالا بیش از گذشته قدر قابلیت سازگاری با بازی‌های نسل قبل (Backward Compatibility) در ایکس باکس را می‌دانم.
با وجود اینکه در نسل نهم، پلی استیشن 5 را به ایکس باکس سری ایکس و سری اس ترجیح دادم، اما احساس می‌کنم با این تغییر، بعضی از مزایای مهم اکوسیستم ایکس باکس را از دست داده‌ام. در این مقاله می‌خواهم از 5 موردی بگویم که پس از مهاجرت از ایکس باکس به پلی استیشن 5 بیش از همه دلم برایشان تنگ شده است.
مهم‌ترین مزایای ایکس باکس که در پلی استیشن 5 از دست دادم
گیم پس؛ دسترسی به بازی‌های متنوع بدون نیاز به استریم
دلم برای دسترسی آسان به گیم پس و امکان دانلود و اجرای مستقیم بازی‌ها، بدون نیاز به استریم ابری، تنگ شده است. از آنجا که سرعت اینترنت من چندان خوب نیست، علاقه‌ای به استریم بازی‌ها ندارم؛ زیرا تأخیر در دریافت دستورات کنترلر یا همان اینپوت لگ (Input Lag) می‌تواند تجربه بازی را مختل کرده و من را از فضای آن خارج کند.
ایکس باکس راهکار ساده‌ای برای این مشکل داشت: کافی بود بازی مورد نظرم را دانلود و مستقیماً روی کنسول اجرا کنم. جایگزین این سرویس در پلی استیشن، پلی استیشن پلاس (PlayStation Plus) است؛ اما از نظر من، کاتالوگ بازی‌های آن به اندازه گیم پس جذاب نیست. علاوه بر این، معمولاً بازی‌های بزرگ (AAA)، به خصوص عناوین اختصاصی سونی، از همان روز عرضه در این سرویس قرار نمی‌گیرند. به همین دلیل، استفاده از پلی استیشن پلاس برای من بیشتر شبیه یک عقب‌گرد است.
هر دو سرویس در گران‌ترین سطح اشتراک خود هزینه قابل توجهی دارند. اشتراک گیم پس آلتیمیت (Game Pass Ultimate) حدود 23 دلار در ماه (معادل 276 دلار در سال) هزینه دارد. در مقابل، اشتراک پلی استیشن پلاس پریمیوم (PlayStation Plus Premium) سالانه 160 دلار، یعنی حدود 13 دلار در ماه، قیمت دارد. البته، سرویس سونی ارزان‌تر است، اما به اعتقاد من از نظر تنوع بازی‌ها نیز در سطح پایین‌تری قرار می‌گیرد.
تفاوت دیگری که برایم اهمیت داشت، تخفیف‌های تبلیغاتی گیم پس بود. من توانستم این سرویس را با استفاده از پیشنهادهای ویژه و تخفیف‌ها با هزینه بسیار کمتری تهیه کنم؛ اما هیچ وقت پیشنهاد مشابهی برای پلی استیشن پلاس ندیدم. نکته جالب دیگر اینکه در برخی مناطق، از جمله کانادا، با لغو اشتراک گیم پس می‌توان مبلغ باقی مانده را به صورت متناسب دریافت کرد.
راحتی و آشنایی بیشتر با دسته ایکس باکس
دسته دوال‌سنس (DualSense) پلی استیشن 5 بدون شک سخت‌افزار فوق‌العاده‌ای است و قابلیت‌های جذابی دارد. برای مثال، نوار نوری اطراف تاچ‌پد می‌تواند اطلاعاتی مانند وضعیت سلامتی شخصیت یا رنگ مربوط به هر کاراکتر را نمایش دهد. این دسته طراحی ارگونومیک و خوش‌دستی دارد، اما با وجود تمام این ویژگی‌ها، من همچنان دسته ایکس باکس را ترجیح می‌دهم.
یکی از دلایل اصلی این انتخاب، چیدمان دکمه‌های دسته ایکس باکس است که برای من در پلتفرم‌های مختلف آشناتر و کاربردی‌تر به نظر می‌رسد. برای مثال، دکمه‌های A، B، X و Y در استیم دک (Steam Deck) دقیقاً با چیدمان دسته ایکس باکس مطابقت دارند. اخیراً متوجه شده‌ام که جابه‌جایی مداوم بین این دو نوع دسته چقدر می‌تواند آزار دهنده باشد. دکمه X در هر دو دسته وجود دارد، اما جایگاه متفاوت آن باعث می‌شود هنگام بازی بارها دچار اشتباه شوم. هنوز هم عادت کردن به این تفاوت و تغییر حافظه عضلانی برایم آسان نیست!
مشکل دیگر به محل قرارگیری استیک‌های آنالوگ مربوط می‌شود. من با پلی استیشن 1 و 2 بزرگ شدم، اما بعدها به ایکس باکس روی آوردم. وقتی بازی‌های شوتر اول‌شخص و مبارزه‌ای را جدی‌تر دنبال کردم، متوجه شدم چیدمان نامتقارن آنالوگ‌های ایکس باکس 360 و ایکس باکس وان برای من منطقی‌تر و راحت‌تر است. در مقابل، با طراحی متقارن دسته پلی استیشن 4 چندان راحت نبودم.
در آن دوران مجبور بودم تقریباً هر سال دسته پلی استیشن 4 خود را تعویض کنم؛ زیرا به دلیل استفاده از کنترل‌های سریع و حرکات تهاجمی در بازی‌ها، دسته‌هایم با مشکل استیک‌دریفت (Stick Drift) یا حرکت خودبه‌خودی آنالوگ مواجه می‌شدند.
از دست دادن مزایای پروفایل ایکس باکس
جایگزین کردن گیمر اسکور (Gamerscore) ایکس باکس با سیستم تروفی‌های پلی استیشن، آن‌طور که انتظار داشتم برایم جذاب نبود. مشاهده رشد امتیاز گیمر اسکورم از دوران ایکس باکس 360 حس نوستالژیک خاصی دارد و به من یادآوری می‌کند که در طول این سال‌ها چقدر به عنوان یک گیمر پیشرفت کرده‌ام.
تروفی‌های پلی استیشن هم جذابیت‌های خاص خودشان را دارند، اما از نظر من بیشتر جنبه نمایشی پیدا کرده‌اند و میزان پیشرفت بازیکن در یک بازی مشخص را نشان می‌دهند. برای مثال، دریافت تروفی پلاتینیوم معمولاً به معنای کسب تمام تروفی‌های یک بازی است. این تروفی‌ها در چهار سطح برنزی، نقره‌ای، طلایی و پلاتینیوم دسته‌بندی می‌شوند و هر کدام ارزش مشخصی دارند.
با این حال، گیمر اسکور در جامعه گیمینگ من، به خصوص در تورنمنت‌های آماتور ورزش‌های الکترونیک (Esports)، اهمیت و جایگاه بیشتری داشت.
علاوه بر این، ایکس باکس نشان‌ها یا بج‌های (Badges) جذابی دارد که می‌توانید آن‌ها را روی پروفایل خود نمایش دهید. تاکنون 88 نشان مختلف معرفی شده‌اند که به رویدادهای خاص، نقش‌های کاربران یا قدمت حساب کاربری آن‌ها مربوط می‌شوند. به نظر من، این قابلیت باعث می‌شود پروفایل کاربران ایکس باکس شخصی‌تر و متمایزتر از پروفایل‌های پلی استیشن باشد.
سازگاری با بازی‌های قدیمی و آزادی عمل بیشتر در اکوسیستم ایکس باکس
اجرای بازی‌های نسل‌های قدیمی روی سخت‌افزار جدید
ایکس باکس 360 یکی از محبوب‌ترین کنسول‌های من و یکی از موفق‌ترین محصولات تاریخ ایکس باکس بود. بخش مهمی از محبوبیت این کنسول به کتابخانه متنوع بازی‌های آن برمی‌گشت. برای مثال، بازی Lost Odyssey یکی از محبوب‌ترین عناوین من است که به جز از طریق شبیه‌ساز، عملاً فقط روی کنسول‌های ایکس باکس قابل تجربه است.
یکی از ویژگی‌های فوق‌العاده ایکس باکس وان و سری ایکس، امکان اجرای بسیاری از بازی‌های نسل‌های قبلی است. کافی است دیسک بازی را داخل کنسول قرار دهید تا سیستم، نسخه قابل اجرا را دانلود کند و بتوانید بازی را تجربه کنید.
اینکه برای اجرای بازی‌های قدیمی به چند کنسول مختلف نیاز نداشته باشم، مزیت بزرگی است؛ به خصوص که فضای اتاق من محدود است. به همین دلیل، وقتی متوجه شدم پلی استیشن 4 از بازی‌های پلی استیشن 3 پشتیبانی نمی‌کند و پلی استیشن 3 من نیز قادر به اجرای بازی‌های پلی استیشن 2 نیست، واقعاً ناامید شدم.
البته پلی استیشن 5 از بیشتر بازی‌های پلی استیشن 4 پشتیبانی می‌کند، اما این موضوع نشان می‌دهد که سونی تا همین اواخر توجه چندانی به سازگاری میان نسل‌های مختلف کنسول‌هایش نداشت. در مقابل، ایکس باکس سیستم بسیار خوبی برای اجرای بازی‌های قدیمی طراحی کرده است. به کمک این قابلیت، بسیاری از بازی‌هایی که قبلاً خریده بودم، همچنان در دسترس من قرار دارند.
نگرانی من این است که با عرضه پلی استیشن 6، محدودیت‌های مربوط به سازگاری با نسل‌های قبلی دوباره به یکی از مشکلات اصلی کاربران سونی تبدیل شوند.
جابه‌جایی آسان بین کامپیوتر و ایکس باکس
یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های من به عنوان کسی که روی پلتفرم‌های مختلف بازی می‌کند، مسئله کراس‌پلی (Crossplay) است. زمانی که توانایی مالی بیشتری پیدا کردم، تصمیم گرفتم بازی روی کامپیوتر را هم تجربه کنم. با این حال، چون بیشتر ساعات روز را پشت میز کارم می‌گذرانم، همچنان ترجیح می‌دهم بخشی از زمان بازی خود را با کنسول سپری کنم تا محیط و شرایط متفاوتی داشته باشم. به همین دلیل، انعطاف‌پذیری در تجربه بازی میان پلتفرم‌های مختلف برایم اهمیت زیادی دارد.
برای مثال، زمانی که بازی Palworld در مرحله دسترسی زودهنگام (Early Access) قرار داشت، بیشتر دوستانم روی PC بازی می‌کردند. در آن زمان، امکان بازی مشترک با کاربران کامپیوتر عمدتاً به افرادی محدود می‌شد که بازی را از طریق گیم پس یا فروشگاه مایکروسافت تهیه کرده بودند.
اگر هنوز کنسول ایکس باکس داشتم، پیوستن به جمع دوستانم بسیار ساده‌تر بود. اما انتخاب پلی استیشن باعث می‌شد از آن‌ها جدا بمانم. خوشبختانه صبر کردم تا سازندگان بازی در مارس 2025 قابلیت کراس‌پلی کامل را برای پلتفرم‌های مختلف اضافه کنند. با این حال، متأسفانه هنوز هم همه بازی‌های چندنفره از این قابلیت پشتیبانی نمی‌کنند.
یکی دیگر از قابلیت‌هایی که دلم برای آن تنگ شده، Xbox Play Anywhere است. این سیستم به کاربران اجازه می‌دهد برخی بازی‌های پشتیبانی‌شده را تنها با یک بار خرید، هم روی کنسول ایکس باکس و هم روی کامپیوتر تجربه کنند. علاوه بر این، اطلاعات ذخیره‌شده و میزان پیشرفت یا سیوها نیز بین این دو پلتفرم همگام‌سازی می‌شود.
متأسفانه پلی استیشن قابلیت مشابهی در سطح اکوسیستم خود ندارد. بسیاری از بازی‌هایی که خریده‌ام، امکان انتقال اطلاعات ذخیره‌شده به پلتفرم‌های دیگر یا کنسول‌های دستی خارج از اکوسیستم پلی استیشن را فراهم نمی‌کنند.
به نظر من، سونی تا حد زیادی مانند یک «باغ محصور» عمل می‌کند و کاربران را در اکوسیستم اختصاصی خود نگه می‌دارد. البته، در بازی‌های آنلاین و سرویس‌محور که مدیریت اطلاعات کاربران بر عهده سازنده بازی است، گاهی امکان انتقال داده‌ها بین پلتفرم‌ها وجود دارد؛ اما در بازی‌های تک‌نفره چنین امکانی بسیار محدودتر است.
در نهایت، با وجود تمام مزایایی که پلی استیشن 5 دارد، هنوز هم نمی‌توانم از برخی ویژگی‌های ایکس باکس چشم‌پوشی کنم. گیم پس، طراحی دسته، سیستم دستاوردها، سازگاری با بازی‌های قدیمی و امکان جابه‌جایی آسان میان PC و کنسول، همگی قابلیت‌هایی هستند که باعث می‌شوند گاهی به انتخاب قبلی خود فکر کنم. شاید پلی استیشن 5 کنسول اصلی‌ام باشد، اما ایکس باکس هنوز جایگاه ویژه‌ای در تجربه گیمینگ من دارد.
اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد