تعاریف منابع علمی از کنتاکتور و رله به قدری مشابه است که در واقع به ما کمکی نمی­کنند. هر دو وظیفه یکسان سوئیچینگ یک مدار را انجام می­دهند! بنابراین واقعا چه چیزی این دو دستگاه را از هم متمایز می­سازد؟

  1. ظرفیت بار

به طور کلی رله­ها برای تحمل بارهای ­A10 یا کمتر استفاده می­شوند، در حالی که یک کنتاکتور برای بارهای بیشتر از ­A­10 استفاده می­شود، اما این تعریف، در عین سادگی، تصویر ناقصی ارائه می­دهد، که شامل تفاوت­های فیزیکی یا استانداردها نمی­باشد.

  1. استانداردهای اتصال باز/بسته

کنتاکتورها تقریبا منحصرا طراحی شده­اند تا با اتصالات معمولا باز (فرم A) کار کنند. از طرف دیگر رله­ها با توجه به عملکرد مورد نظر می­توانند معمولا هم بسته و/یا هم باز باشند. این بدان معناست که هنگامی که انرژی قطع گردد، با یک کنتاکتور، (معمولا) ارتباطی وجود ندارد. در حالی که با رله خیلی خوب می­تواند وجود داشته باشد.

  1. اتصالات کمکی

برای رفع ابهام، کنتاکتورها معمولا دارای اتصالات کمکی بوده که می­توانند NO یا NC باشند، و برای انجام کارکردهای اضافی مربوط به کنترل کنتاکتور استفاده می­شوند. به عنوان مثال، کنتاکتور می­تواند نیرو را به موتور منتقل کند، در حالی که اتصال کمکی در مدار کنترل استارت موتور قرار داشته و معمولا برای روشن کردن چراغ راهنمای نشان دهنده کار کردن موتور می­باشد.

  1. ویژگی­های ایمنی (اتصالات فنری تحت بار)

از آنجا که کنتاکتورها معمولا بارهای زیادی را تحمل می­کنند، آنها اغلب حاوی ویژگی­های ایمنی اضافی مانند اتصالات فنری تحت بار برای اطمینان از قطع مدار هنگام قطع انرژی هستند. این امر به این جهت اهمیت دارد که ممکن است کنتاکتورها در شرایط بار زیاد به هم جوش بخورند. این می­تواند وضعیت خطرناکی برای یک مدار حامل انرژی که انتظار می­رود قطع باشد ایجاد کند. کنتاکتورهای فنری تحت بار به کاهش این احتمال کمک می­کنند، همچنین اطمینان می­دهند که همه مدارها به طور همزمان قطع می­باشند. از آنجا که  معمولا رله­ها برای برق ضعیف­تر هستند، اتصالات فنری تحت بار بسیار کمتر متداولند.

  1. ویژگی­های ایمنی (حذف قوس)

یکی دیگر از ویژگی­های ایمنی که معمولا در کنتاکتورها وجود دارد، به دلیل بارهای زیادی که معمولا تحمل می­کنند، حذف قوس است. حذف قوس مغناطیسی با گسترش مسیری که قوس باید طی کند عمل می­کند. اگر این فاصله بیش از آن چیزی باشد که انرژی بتواند غلبه کند، قوس حذف می­گردد. از آنجا که رله­ها برای بارهای زیاد طراحی نشده­اند، قوس الکتریکی کمتر در نظر گرفته شده و حذف قوس در رله­ها خیلی کم معمول است.

  1. 6. ویژگی­های ایمنی (اضافه بارها)

سرانجام، کنتاکتورها معمولا به اضافه بارهایی متصل می­شوند که اگر جریان بیش از یک آستانه تعیین شده برای یک دوره زمانی انتخاب شده رود، معمولا 10 تا 30 ثانیه، مدار را قطع می­کنند. این امر به منظور محافظت از تجهیزات پایین دستی کنتاکتور از آسیب در اثر جریان است. اضافه بارها در رله­ها بسیار کمتر معمول اند.

کاربردهای کنتاکتور در مقابل رله­

کنتاکتورها معمولا برای کاربردهای سه فاز ساخته شده و مورد استفاده قرار می­گیرند، در حالی که رله بیشتر کاربرد تک فاز دارد. یک کنتاکتور 2 قطب را به هم وصل می­کند، بدون اینکه مدار مشترکی بین آنها وجود داشته باشد، در حالی که رله دارای اتصال مشترکی است که به یک موقعیت خنثی متصل است. علاوه بر این، کنتاکتورها معمولا تا 1000 ولت درجه بندی می­شوند، در حالی که رله­ها معمولا فقط تا 250 ولت مجازند.

انتخاب بین کنتاکتور و رله برای سیستم شما

هنگام انتخاب بین این دو، می­توانید برخی قواعد بسیار کلی را برای انتخاب بهتر دنبال کنید

چه موقع از رله استفاده کنیم:

  • جریان ­A10 یا کمتر
  • حداکثر تا VAC 250
  • 1 فاز

چه موقع از کنتاکتور استفاده کنیم:

  • جریان A­9 یا بیشتر
  • حداکثر تا VAC 1000
  • 1 یا 3 فاز

همیشه در مورد مشخصات اقلامی که قصد استفاده از آنها را دارید مشورت کنید و با یک متخصص برق مجاز تماس بگیرید. این مطلب فقط برای کسب اطلاعات است.

در انتها شما باید عملکرد را نیز در نظر داشته باشید. برای هر مداری که امکان شرایط اضافه بار وجود داشته، و در صورت قطعی با انرژی مجدد شرایط خطرناک در مدار ایجاد گردد، در این صورت یک کنتاکتور به دلیل ویژگی­های ایمنی اضافی بهترین انتخاب است. برای سوئیچینگ با توان کم، هنگامی که ویژگی­های ایمنی اضافی یک کنتاکتور لازم نباشد، یک رله به طور معمول انتخاب اقتصادی ­تری است.

منبع: https://www.springercontrols.com/news/contactors-vs-relays و https://www.simaticgroup.com/