شرکت اپل همچنان به پشتیبانی از نرم‌افزار افسانه‌ای و قدیمی خود یعنی «آیتونز» (iTunes) برای رایانه‌های ویندوزی و مدل‌های قدیمی‌تر کامپیوترهای مک ادامه می‌دهد. با وجود اینکه این شرکت در سال 2019 رسماً به فعالیت این برنامه به عنوان یک پلتفرم جامع برای مدیریت موسیقی، فیلم، پادکست، کتاب‌های صوتی و برنامه‌های تلویزیونی پایان داد، اما هنوز هم در نسخه‌های جدید سیستم‌عامل مک‌او‌اس نشانه‌هایی از آن به چشم می‌خورد. با این حال، اگر شما از نسخه‌های جدیدتر مک (بعد از سیستم‌عامل کاتالینا) استفاده می‌کنید و یا روی رایانه خود ویندوز 10 نسخه اوایل 2024 به بعد را دارید، برای مدیریت محصولات اپل خود ناچار خواهید بود از برنامه‌های مجزا و متفاوتی استفاده کنید و دیگر نمی‌توانید به آیتونز تکیه کنید.

در جریان کنفرانس توسعه‌دهندگان اپل (WWDC) در سال 2019، این شرکت رسماً اعلام کرد که با معرفی سیستم‌عامل مک کاتالینا، فرآیند حذف تدریجی آیتونز آغاز خواهد شد و جای آن را اپلیکیشن‌های مستقل «اپل موزیک» (Apple Music)، «پادکست» (Podcasts) و «اپل تی‌وی» (Apple TV) خواهند گرفت. بر اساس این تغییرات ساختاری، سایر قابلیت‌های قدیمی آیتونز نیز در بخش‌های مختلف سیستم‌عامل پخش شدند. به عنوان مثال، امروزه برای همگام‌سازی یا سینک (Sync) اطلاعات یک آیفون یا آیپد با کامپیوتر، کاربران باید مستقیماً یک پنجره در محیط «فایندر» (Finder) باز کرده و دستگاه خود را از نوار کناری انتخاب کنند. بدین ترتیب، تمامی آن ابزارهای یکپارچه‌ای که مردم سال‌ها با نام آیتونز می‌شناختند، اکنون به چندین برنامه جداگانه و تخصصی تبدیل شده‌اند.

مهم‌ترین دلیلی که اپل را وادار به اتخاذ این تصمیم و خداحافظی با آیتونز کرد، تمرکز استراتژیک این شرکت بر روی مدل کسب‌وکار «اشتراکی» بود. اپل می‌خواست به جای اینکه کاربران هر آهنگ را به صورت تکی بخرند یا فیلم‌ها را کرایه کنند، آن‌ها را به خرید اشتراک ماهانه در خدماتی نظیر اپل موزیک و اپل تی‌وی ترغیب نماید؛ همچنین هدف این بود که کاربران با استفاده از فضای ابری «آی‌کلود» (iCloud)، تمامی اطلاعات خود را به صورت آنلاین و در هر لحظه بین دستگاه‌های مختلف همگام‌سازی کنند. با این حال، حتی پس از گذشت چندین سال، نام آیتونز همچنان در قالب بخش‌هایی نظیر «فروشگاه آیتونز» (iTunes Store) و سرویس «آیتونز مچ» (iTunes Match) به حیات خود ادامه می‌دهد. علاوه بر این، اپل هنوز به کاربرانی که از سخت‌افزارها یا نرم‌افزارهای قدیمی استفاده می‌کنند اجازه می‌دهد تا از این مرکز داده باسابقه برای مدیریت دستگاه‌های خود بهره‌مند شوند.

آیتونز iTunes

کاربران ویندوز همچنان به آیتونز دسترسی دارند، اما شرایط کمی عجیب شده است

در اوایل سال 2024 میلادی، شرکت اپل فرآیند حذف تدریجی و جایگزینی نرم‌افزار آیتونز (iTunes) را برای سیستم‌عامل ویندوز نیز آغاز کرد. در پی این تغییرات، کاربران کامپیوترهای شخصی به جای یک برنامه واحد، به اپلیکیشن‌های مستقلی نظیر «اپل موزیک»، «اپل تی‌وی» و یک برنامه کاملاً جدید به نام «دستگاه‌های اپل» (Apple Devices) دسترسی پیدا کردند؛ برنامه‌ای که به آن‌ها اجازه می‌دهد دستگاه‌های خود را به‌روزرسانی کرده، اطلاعاتشان را همگام‌سازی نمایند و یا از داده‌های خود نسخه پشتیبان (بک‌آپ) تهیه کنند.

با این حال، نکته عجیب اینجاست که کسانی که قصد مدیریت پادکست‌ها یا کتاب‌های صوتی خود را دارند، هنوز هم مجبورند برای انتقال و هماهنگ کردن این فایل‌ها با سایر محصولاتشان از همان برنامه قدیمی آیتونز استفاده کنند! به بیان دیگر، اگرچه کاربران ویندوز برای مدت زمان بیشتری توانستند از لذت داشتن تنها «یک نرم‌افزار جامع» برای انجام تمامی کارهای مرتبط با آیفون بهره‌مند شوند، اما اکنون ناچار هستند حداقل از پنج اپلیکیشن مختلف (شامل موزیک، تی‌وی، اپلیکیشن دیوایسز، آی‌کلود و آیتونز) به طور همزمان استفاده کنند تا بتوانند کم‌وبیش همان تجربه کاربری ساده و یکپارچه قدیمی را دوباره به دست آورند.

آیتونز iTunes

با این حال، اگر شما جزو آن دسته از افرادی هستید که از نصب و کار کردن با چندین برنامه مختلف برای مدیریت اطلاعات آیفون خود بیزارید، خوشبختانه جایگزین‌های معتبری وجود دارند که تمام این وظایف را به خوبی انجام می‌دهند. یکی از این گزینه‌ها نرم‌افزار «تاچ‌کپی» (TouchCopy) است که عملکردی بسیار شبیه به آیتونز دارد؛ این برنامه به شما اجازه می‌دهد کتابخانه موسیقی خود را سازماندهی کنید، تمامی فایل‌های صوتی مهم، پیامک‌ها و تاریخچه تماس‌های خود را منتقل نمایید و حتی از عکس‌هایتان روی کامپیوتر بک‌آپ بگیرید.

گزینه دیگر «مدیامانکی» (MediaMonkey) نام دارد که کنترل کاملی بر روی آرشیو موسیقی به شما می‌دهد؛ با این ابزار می‌توانید انتخاب کنید که دقیقاً کدام فایل‌های رسانه‌ای بین رایانه و گوشی شما جابه‌جا شوند و یا کل کتابخانه را به یکباره همگام‌سازی کنید. همچنین نرم‌افزار «ویوفورم» (Waveform Music Player) علاوه بر قابلیت انتقال موسیقی، امکانات جانبی جذابی مانند ساخت لیست‌های پخش متنوع و دانلود خودکار تصاویر کاور آلبوم‌ها یا پیدا کردن نام صاحب اثر را در اختیار شما قرار می‌دهد تا آرشیو مرتب‌تری داشته باشید.

آیتونز هنوز هم زنده است؟

حتی در سال 2026 میلادی نیز شرکت اپل ثابت کرده است که گویی هیچ راه فراری از دست نرم‌افزار آیتونز (iTunes) وجود ندارد. در نسخه جدید سیستم‌عامل مک با نام «گلدن گیت» (macOS Golden Gate) که انتظار می‌رود در پاییز سال 2026 به همراه هوش مصنوعی کاملاً جدید دستیار «سیری» عرضه شود، آیتونز همچنان به حیات خود ادامه خواهد داد. به عنوان مثال، زمانی که اپلیکیشن «اپل موزیک» را باز می‌کنید، هنوز هم بخشی تحت عنوان «فروشگاه آیتونز» (iTunes Store) به چشم می‌خورد که در آنجا می‌توانید آهنگ‌ها و آلبوم‌های مورد علاقه خود را به صورت دیجیتالی خریداری کنید.

آیتونز iTunes

اگرچه ظاهر رابط کاربری این بخش کمی قدیمی و از مد افتاده به نظر می‌رسد، اما تمامی امکانات آن هنوز به طور کامل در دسترس کاربران است. علاوه بر این، اگر در همان صفحه به سمت پایین پیمایش کنید، می‌توانید به سرویس «آیتونز مچ» (iTunes Match) دسترسی پیدا کنید؛ خدماتی که به شما اجازه می‌دهد تمام آرشیو موسیقی خود، حتی آهنگ‌هایی که از روی سی‌دی‌های قدیمی کپی کرده‌اید را در فضای ابری «آی‌کلود» ذخیره نمایید و آن‌ها را با کیفیت 256 کیلوبیت بر ثانیه و بدون محدودیت‌های کپی‌رایت گوش دهید.

نکته بسیار خاص و متمایز درباره این سرویس آن است که اگر نسخه اصلی و اولیه فایل موسیقی شما کیفیت پایینی داشته باشد، این سیستم می‌تواند حتی کیفیت صدای آن را برای شما بهبود ببخشد. فراتر از دنیای مک، کاربران سیستم‌عامل ویندوز نیز کماکان برای مدیریت فایل‌های پادکست و کتاب‌های صوتی خود به نرم‌افزار آیتونز دسترسی دارند.

اگرچه شرکت اپل در طول این سال‌ها سعی کرده است به صورت مرحله‌به‌مرحله و آهسته این سرویس را بازنشسته کند، اما همچنان به نظر می‌رسد که آیتونز به عنوان یک خاطره زنده و یک تجربه کاربری ماندگار برای مردم باقی خواهد ماند؛ به ویژه برای آن دسته از کاربرانی که به دلیل قدیمی بودن سخت‌افزار رایانه‌شان، امکان به‌روزرسانی سیستم‌عامل را ندارند و همچنان از همان فضای کلاسیک و آشنای آیتونز برای کارهای خود استفاده می‌کنند.