دریچه‌ تاریخ: روز جهانی وب

سال ها بیش از این در چنین روزی دنیای وب بوجود آمد و اینگونه بود که روز اول اگوست را روز جهانی وب نام نهادند. 

امروزه نمی توان اهمیت شبکه جهانی وب را انکار کرد. در حقیقت، اکثر مردم برای یافتن اطلاعات و انجام وظایف بصورت آنلاین، به شبکه جهانی وب متکی هستند. همچنین برای بسیاری از مشاغل نیز ضروری است.

آیا تا به حال به این نتیجه رسیده اید که “بدون اینترنت چگونه زندگی می کردیم ؟” این چیزی است که بسیاری از مردم احتمالا به آن فکر می کنند! این امر به ویژه هنگامی رخ می دهد که ناگهان اینترنت قطع می شود و نمی توانید آنلاین شوید و نمی دانید چه کار کنید. امروزه شبکه جهانی وب امکان انجام بسیاری از کارها را فراهم کرده است که قبلا به سادگی قابل دستیابی نبود. این شامل تماس با دوستان و اعضای خانواده که در آن سوی جهان زندگی می کنند و همچنین کسب اطلاعات در مورد تقریبا هر موضوعی است! بسیار جالب است در مورد قدرتی که امروزه اینترنت دارد و اینکه چگونه زندگی ما را از جهات مختلف پر کرده است فکر کنیم.

به مناسبت روز جهانی وب، دیجی رو تاریخچه‌ای در رابطه با وب آماده کرده و به تفکیک اینترنت از وب پرداخته است. پس پیشنهاد می‌کنیم که این مطلب را از دست ندهید تا از روند جالبی که طی شده باخبر شوید.

جهان وب، وب جهان‌گستر، یا به طور ساده وب ( World Wide Web) یک سامانه‌ی اطلاعاتی از پرونده‌های ابرمتنی متصل‌به‌هم است که از طریق شبکهٔ جهانی اینترنت قابل دسترسی هستند. به‌کمک یک مرورگر وب می‌توان صفحات وب (که شامل متن، تصویر، ویدئو و سایر محتویات چندرسانه‌ای هستند) را مشاهده و به‌کمک ابرپیوندها در میان آن‌ها حرکت‌کرد.

ابر متن یا hypertext به متنی می‌گویند که بر صفحه نمایشگر یا سایر وسایل الکترونیکی نشان داده می‌شود.

تیم برنرز لی، یک پژوهشگر علوم رایانه و کارمند مؤسسه‌ی سرندر نزدیکی ژنو، در ماه مارچ سال ۱۹۸۹ میلادی پیشنهاد اولیه‌ی وب امروزی را مطرح کرد. پیشنهاد ارائه‌شده در ۱۹۸۹ قرار بود که یک سیستم ارتباطی برای مؤسسه سرن شود، اما برنرز لی به‌زودی متوجه‌شد که این ایده قابلیت جهانی‌شدن را دارد. برنرز لی به همراه رابرت کایلیائو در سال ۱۹۹۰ میلادی این پیشنهاد را به‌عنوان «پیوند و دسترسی به اطلاعات مختلف به‌صورت تارنمایی از گره‌هایی که کاربران به دل‌خواه در میان آن‌ها حرکت می‌کنند» ارائه دادند.برنرز لی در ماه دسامبر همان سال اولین وب‌گاه را به‌وجودآوردو در ۷ اوت سال ۱۹۹۱ میلادی آن را به‌عنوان یک پروژه بر روی گروه خبری alt.hypertext منتشر کرد.

واژهٔ وب (به معنی تار) در بسیاری از ترکیبات «اینترنتی» می‌آید. کم‌کم «وب» به‌عنوان واژهٔ بین‌المللی جا افتاده و به منظورهای مختلفی به کار می‌رود. این واژه معمولاً به صورت اشتباه به جای اینترنت به کار می‌رود اما وب در حقیقت یکی از خدماتی است که روی اینترنت ارایه می‌شود (مانند پست الکترونیکی).

ایده اولیه در مورد وب جهان گستر به سال ۱۹۸۰ (میلادی) برمی‌گردد. زمانی که در شهر سرن سوئیس، تیم برنرز لی شبکه ENQUIRE را ساخت (که به “Enquire Within Upon Everqthing CSS” اشاره داشت و همنام کتابی بود که وی از جوانی خود به یادداشت. اگرچه آنچه وی ساخت با وب امروزی تفاوت‌های زیادی دارد اما ایده اصلی در آن گنجانده شده است (و حتی برخی از این ایده‌ها در پروژه بعدی برنرزلی پس از WWW یعنی وب معنایی به کار گرفته شد).

در مارس ۱۹۸۹، برنرزلی یک پیشنهاد را نوشت که به ENQUIRE اشاره داشت و یک سیستم اطلاعاتی پیشرفته را توصیف می‌کرد. وی با کمک رابرت کایلا، پیشنهاد طراحی وب جهان گستر را در ۱۲ نوامبر ۱۹۹۰ ارائه کرد. اولین مرورگر وب جهان توسط برنرزلی با عنوانNEXTcube مورد استفاده قرار گرفت و وی اولین مرورگر وب و وب جهان گستر را در سال ۱۹۹۰ طراحی کرد.

در کریسمس ۱۹۹۰، برنرز لی همه ابزارهای لازم برای کار با وب را فراهم کرد.

در ۶ اوت ۱۹۹۱ وی خلاصه‌ای از پروژه وب جهان گستر را در گروه خبری alt.hypertext پست کرد. در همین روز وب به عنوان یک خدمات عمومی روی اینترنت ارائه شد.

موفقیت برنرزلی در ایجاد ارتباط بین ابر متن و اینترنت بود. در کتاب «بافتن تور» وی اذعان می‌کند که بارها از امکان برقراری ارتباط میان دو تکنولوژی صحبت کرده بود اما چون کسی به حرف‌هایش توجه نکرد وی خودش دست به کار شد و پروژه را به سرانجام رساند. وی در سیستم خود شاخص‌های منحصر به فرد جهانی برای شناسایی منابع موجود روی وب و دیگر مکان‌ها در نظر گرفت و آنها راشناسه منبع یکپارچه نامید.

وب جهان گستر با بقیه سیستم‌های ابر متنی موجود تفاوت‌هایی داشت مثلا:

WWW به لینک‌های یک طرفه نیاز داشت و نه دوطرفه بنابراین فرد می‌توانست بدون آن که از جانب مالک منبع واکنشی صورت گیرد به منبع دسترسی پیدا کند. همچنین ابر متن مشکل پیاده‌سازی سرورهای وب و مرورگرها (در مقایسه با سیستم‌ها قبلی) را برطرف کرد اما در مقابل مشکل زمان در لینک‌های قطع شده را ایجاد کرد.

در ۳۰ آوریل سال ۱۹۹۳ (میلادی)، CERN اعلام کرد که وب جهان گستر به صورت رایگان برای همه افراد قابل دسترسی است.

و اینطور شد که از آن موقع به بعد، روز به روز به کاربران دنیای وب اضافه شد…!