ویروس کرونا باعث شیوع اختلال بویایی شده است؟!

در طول هفته‌های گذشته که ویروس کرونا و بیماری کووید-19 در ایران نیز شیوع بالایی پیدا کرده، یک مشکل دیگر هم گریبان شهروندان برخی شهرها را گرفته که البته در نگاه اول ممکن است کمی عجیب به نظر برسد. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، در یک ماه گذشته اختلال بویایی، شایع‌ترین مورد از بیماری‌های گوش و حلق بینی بوده و به خصوص شهروندان گیلان، تهران و قم بیش از همه این اختلال را تجربه کرده‌اند. از آنجا که این شهرها در بحث بیماری کووید-19 هم شرایط بدتری نسبت به بقیه شهرهای کشور دارند، ویروس کرونا اصلی‌ترین متهم در ایجاد اختلال بویایی محسوب می‌‌شود.

دکتر ابراهیم رزم‌پا، نایب رییس انجمن راینولوژی، درباره امکان ارتباط میان اختلال بویایی و ابتلا به ویروس کرونا می‌گوید: طی یک ماه اخیر شیوع اختلال بویایی و چشایی به صورت ناگهانی و به شکل غیرمنتظره و غیر قابل باوری افزایش یافته است. البته باید توجه کرد که حس چشایی به کمک حس بویایی انجام می‌شود و کسی که بویایی‌اش را از دست می‌دهد، چشایی هم ندارد. بنابراین مشکل اصلی بحث اختلال در بویایی است.

انواع اختلال بویایی

به گفته آقای رزم‌پا، اختلال بویایی در حالت کلی به دو دسته تقسیم می‌شود؛ یک نوع نابویایی انسدادی و یکی هم نابویایی عصبی است. نابویایی انسدادی، همان طور که از نامش مشخص است، مربوط به راه تنفسی و راه بینی است که اگر به هر دلیلی اعم از التهاب شدید، ‌پلیپ و غیره بسته شود، می‌تواند منجر به اختلال در بویایی فرد شود که البته این نوع اختلال با درمان دارویی یا جراحی قابل درمان است.

اما اختلالی که این روزها شاهدش هستیم، عمدتاً از نوع عصبی است که در گذشته هم وجود داشت و علت اصلی آن مشخص نیست. اما شایع‌ترین علتی که پیش از این برایش مطرح شده بود، ‌عفونت‌های ویروسی است. در موارد پیشین، حتی متعاقب یک سرماخوردگی ساده نیز فرد مراجعه و اعلام می‌کرد که بویایی‌اش از بین رفته است و وقتی این اتفاق می‌افتاد، حتی بدون درمان خاصی هم بویایی نهایتاً بعد از یکسال برمی‌گشت. در مواردی هم که بعد از یکسال بویایی برنمی‌گشت، به صورت مادام‌العمر می‌ماند. البته برخی نیز ریشه این نوع اختلال را بیماری‌های خود ایمنی می‌دانند. در هر صورت، اختلال بویایی عصبی درمان قطعی و مشخصی ندارد و تا قبل از شیوع کرونا از ویتامین‌ها و کورتون برای کمک به درمان آن استفاده می‌شد. اما از آنجایی که کورتون باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن می‌شود، در شرایط فعلی و فراگیری ویروس کرونا، استفاده از آن توصیه نمی‌شود.

علت اختلال بویایی اخیر چیست؟

در حال حاضر متخصصان گوش، حلق و بینی، دو فرضیه مهم را برای دلیل اختلال بویایی اخیر شهروندان مطرح کرده‌اند که البته با وجود ادامه مطالعات، هنوز هیچ کدام اثبات نشده‌اند. فرضیه اول این است که این اختلال می‌تواند به ویروس کرونای جدید مرتبط باشد. یعنی خود ویروس کرونا که تهاجم عصبی هم دارد، می‌تواند منجر به بروز این اختلال شود. ویروس کرونا بسیار جدید است و هنوز مطالعات مربوط به آن کامل نشده اما گفته می‌شود که این ویروس می‌تواند بر روی اعصاب هم موثر باشد و از همین رو یکی از دلایل احتمالی مهم به شمار می‌رود.

دومین فرضیه هم این است که این اختلال می‌تواند ناشی از اثرات مخرب شوینده‌ها و مواد ضدعفونی‌کننده‌ای باشد که استفاده از آن‌ها در پی شیوع ویروس کرونا افزایش یافته است. البته این فرضیه نسبت به فرضیه اول ضعیف‌تر است و همان طور که اشاره شد، در حال حاضر ویروس کرونا متهم اصلی در ایجاد اختلال بویایی فراگیر است. اما توجه داشته باشید که این حرف به این معنی نیست که هر کس دچار اختلال بویایی شده، حتماً مبتلا به کرونا هم هست. تشخیص نوع اختلال بویایی و نوع درمان آن تنها بر عهده متخصص گوش، حلق و بینی است و به شدت توصیه می‌شود که مردم از مصرف خودسرانه دارو پرهیز کنند.

در انتها باید اشاره کنیم بیشتر افرادی که بویایی خود را در مدت اخیر از دست داده بودند، بعد از دو هفته وضعیتشان بهتر شده است و احتمال اینکه کامل هم بهبود پیدا کنند وجود دارد. بنابراین نیازی به نگرانی نیست و در صورتی که با اختلال بویایی مواجه شدید، باید به متخصص مراجعه کرده و مسیر درمانی درست را در پیش بگیرید. زیرا اختلالات بویایی علت‌های مختلفی دارند و با تجویز برخی داروها می‌توان به درمان یا پیشگیری از پیشروی آن جلوگیری کرد.

منبع: ایسنا، ایرنا، خبرگزاری میزان